6 Lausiac History 34. У пізніших джерелах її ототожнюють зі св. Ісидорою (1 травня). Див.: Kari Vogt, "La moniale folle du monastere des Tabbenesiotes. Une interpretation du chapitre 34 de I'Historia Lausiaca de Pallade", Symbolae Osloenses 62 (1967), 95-108.
7 Ecclesiastical History 4: 34.
8 Оригінальний грецький текст, під ред. Lennart Ryden, Das Leben des Heiligen Narren Symeon von Leontios von Neapolis, Studia Graeca Upsaliensia 4 (Stockholm: Almqvist & Wiksell, 1963); виправлений текст див.: A.J. Festugiere and L. Ryden, Vie de Symeon le Fou et Vie de Jean de Chypre, Bibliotheque archeologique et historique 95 (Paris: P.Geunter, 1974), мої цитати взяті з останнього. Англійський переклад житія див.: Derek Krueger, Symeon the Holy Fool: Leontius's Life and the Late Antique City, The Transformation of the Classical Heritage 25 (Berkeley/Los Angeles/London: University of California Press, 1996), 131-71. На початку своєї книги Krueger розглядає історичність житія і, зокрема, порівнює християнських юродивих з язичницькими філософами-кініками. Див. також Lennart Ryden, Bemerkungen zum Leben des Heiligen Narren Symeon von Leontios von Neapolis, Studia Graeca Upsaliensia 6 (Stockholm: Almqvist & Wiksell, 1970).
9 Грецький переклад в PG III: 628-888; інше незалежне видання, до якого я також звертався, часом є повнішим Archimandrite Andreas Polyetopoulos (Athens: Taygetos, 1911). Найповніший розгляд цієї книги див. у Panagiotis S.Martines, Ho Salos Hag. Andreas kei he Saloteta ster Orthodoxe Ekklesia (Athens: Ekdoseis Tenos, 1988), який вважає (всупереч усталеному погляду), що Андрій міг бути історичною особою, і якщо так, то він жив у другій половині IX ст. Див. також Jose Grosdidierde Maons, "Le themes d'edification dans la Vie d'Andre Salos", Travaux et Memoires 4 (1970), 277-328; John Wortley, "The Life of St. Andrew the Fool", Studia Patristica 10, Texte und Untersuchungen 107 (Berlin, 1970), 315-19; idem, "The Vita Sancti Andreae Sali as a Source of Byzantine Social History", Societas 4 (1974), 1-20; Cyril Mango, "The Life of St. Andrew the Fool Reconsidered", Rivista di Studi Bizantini e Slavi 2 (1982), 297-313; L.Ryden, "Style and Historical Fiction in "The Life of St. Andreas Salos", Jahrbuch der Osterreichischen Byzantinistick 32 (1982), 175-83. Я не отримав доступу до Sara Murray, A Study of The Life of Andreas, the Fool for the Sake of Christ (Borna-Leipzig: R.Noske, 1910). Дату написання житія Андрія точно не визначено: Манго наводить 674-95-ті роки, а Ріден та інші вважають, що книга була написана приблизно у 950-59 роках.
10 H.-G.Beck, Kirche und theologische Literatur im Byzantinischen Reich (Munich: C.H.Beck, 1959), 568.
11 Інцидент трапився у Дівеївському монастирі, духовним отцем якого до самої смерті був св. Серафим. Місцевий архієрей, єпископ Нижнього Новгороду Нектарій відвідав монастир, в якому він незаконно звільнив ігуменю, поставивши на її місце іншу, яку підтримувало зовсім мало черниць. Отримавши ляпас від Пелагеї по одній щоці, єпископ Нектарій, — безперечно, пригадавши Нагірну проповідь, — підставив другу щоку. Та Пелагея відійшла від нього, презирливо зауваживши: "Одного ляпасу вам достатньо". Єпископ, на свою честь, настояв на тому, щоб її не покарали. Див.: Rochcau, Saint Seraphim, 100; також (анон.), Seraphim's Seraphim. The Life of Pelagia Ivanovna Serebrenikova, Fool for Christ's Sake of the Seraphim-Diveyevo Convent (Boston, MA: Holy transfiguration Monastery, 1979), 57-58.
12 Див.: Gorainoff, Les fols en Christ, 191.
13 Ed., Ryden, 125.2-7; tr. Krueger, 135.
14 Mother Mary and Archimandrite Kallistos Ware, The Lenten Tridion, 412.
15 Ed., Ryden, 133.3; tr. Krueger, 141.
16 Ed., Ryden, 139.17-19; tr. Krueger, 146.
17 Ed., Ryden, 142.14-15; tr. Krueger, 148.
18 Ed., Ryden, 142.25-26; tr. Krueger, 148.
19 3 вірменського "Synaxarion", укладеного Тер Ізраїлем (XIII ст.), на основі давніших джерел: РО 21 (1930), 753. Вірменська версія стисло викладена Festugiere в "Vie de Symeon", 41-43.
20 Ed., Ryden, 142.27-143.1; tr. Krueger, 148.
21 Ed., Ryden, 144.5-6; tr. Krueger, 149.